Tuesday, July 26, 2011

Equilibrium 2

iu;=,s;;dj   -  2


8 '
 kej; tu o%djKhg NIau nsxoqjla fhoQjsg ,efnk ksrslaIK
  ,shkak
 ;eUs,sj¾Kh  fjkiajS ly j¾Kh ,efnhs

9 '
m%;sl%shdfjs osYdj fjkia lsrsug l=ula l< hq;= o@
   hus ixrplhl idkao%K fjkialsrSSu
   
10'
 m%;sl%shdfjs osYdj fjkia lsrsfuka moaO;sh n,dfmdfrd;a;=  jkafka l=ula o@
moaO;shg we;s l< idkao%Kfha n,mEu bj;a lsrSu

11 '
 tysoS m%;sl%shdj k;r jSula isoqfjs o@ $ fkdfjs o@ 
                                  isoq fkdfjs
12'
 ridhksl iu;=,s;;djfha mj;sk moaO;shl ,laIK fudkjd   o@
 
        m%;sl%shl idkao%khg  yd M, idkao%kh ld,h;a iu.  fjkia        fkdfjhs'

       bosrs m%;sl%shdj m%;sl%shdfjS iS.%;dj miq m%;sl%shdfjS iS.%;dj g        iudk jSu

      13 '
        m%;sl%shl wjikajS ke; hkak mejiSu ksjeros o@  ta wehs@
  moaO;sh ;=, ;j oqrg;a  fl%dafusgs whk b;srsjs mej;Su ksid


14'
  nsiau;a Tlaislaf,darhsvs o%djKhlg yhsfv%dlaf,darsla wus,     nsxoqjla tl;=  l< jsg ,efnk ksrSlaIK ,shkak

meyeos,s o%djKhla ,efnhs’

15'
 thg fya;= fudkjd o@  nsiau;a laf,darhsvs iEoSu

16  tu moaO;shg c, nsxoqjla tl;=  l< jsg ,efnk ksrSlaIK   ,shkak
iqoqmeye;s wjlafIamhla ,efnhs’

17
ljr isoqjSula thg fya;= fjhs o@
moaO;shg we;s l< c,h idkao%Kfha n,mEu bj;a lsrSug moaO;sh ielfihs

18
iudk j¾K ;Sj%;dj we;s khsg%ckavfhdlaihsvs k, 3 la we;ehs is;kak  my; ;;aj hgf;a tys ksrSlaIK ,shkak

tla k,hla whsia j, ;ensu        oqUqre j¾K;Sj%;dj wj¾K jSu
tla k,hla WK qc,fha ;ensu     oqUqre j¾K;Sj%;dj jevs jSu
tla k,hla ldur WIaK;ajfha ;ensu   oqUqre j¾K;Sj%;dj                                                                 fjkia fkdjSu 

19'
 j¾K ;Sj%;dj jevsjQfha l=ula ksid o@
    khsg%cka vfhdlaihsvS idkao%Kh jevsjQ ksid
20'
 j¾K ;Sj%;dj wvq jQfha l=ula ksid o@
vhs khsg%cka fggsfrdlaihsvS  iEoSu ksid$ khsg%ckavfhdlaihsvS
idkao%Kh wvqsjQ ksid
21
   tysoS isoqjk m%;sl%shdj i\yd iuSlrK ,shkak'
        N2O4                            NO2

Equilibrium 1

iu;=,s;;dj  -1


1 fmdgEishus fl%dafusgs o%djkhla ;=,g yhsfv%dlaf,darsla wus,     nsxoqjla tl;=  l< jsg ,efnk ksrSlaIK ,shkak
ly j¾Kh  fjkiajS ;eUs,s j¾Kh ,efnhs

       2    ta  i|yd iuSlrK ,shkak
            CrO4--     +   H+      ………  Cr2O7--     +   OH
                         m%;sj¾;H nj

3   tys m%;sl%shl fudkjd o@ yhsv%cka Ok whk-fl%dafusgs whk

4 ld,h;a iu. m%;sl%s hl  idkao%khg l=ula isoqfjs o@   wvqfjs

5  m%;sl%shl idkao%khg  idfmalaIj M, idkao%kh flfia fjkiafjhs o@

m%;sl%s hl idkao%kh  wvqjk w;r  M, idkao%kh  wjidkfha M, idkao%kh yd m%;sl%shl idkao%kh  ksh; fjs

6 tysoS isoqjk idkao%K fjkiajsu jsia;r lrkak
fl%dafusgs whk idkao%K wvqjSu $vhsfl%dafusgs whk idkao%K jevsjSu                 

7 moaO;sh ;=, ;j oqrg;a  fl%dafusgs whk b;srsjs we;snj     m%dfhda.slj y|qkd .kafka flfia o@

BaCl2  tl;= l<jsg ,efnk ly meye;s wjlafIamh u.ska

PH Range

o¾Ylhl PH mrdih fijSu

1 o¾Ylhla c,Sh o%djKhla ;=,oS flfia js>gkh fjhs o@

2 fjk;a wKqj,g jvd fujeks c,Sh o%djKhl mj;sk fjki ,shkak
 wKqj,g tla j¾Khla o whkhg ;j;a j¾Khla o mej;su

 3 msfkda,ama;,Ska  j, frdai meyehg fya;= jkafka l=ul idkao%Kh by< hdu o@
whkfha idkao%Kh by< hduhs

4 fuu ljr j¾Kh mshjs weiska y|qkd .ekSug kus idkao%Kh lS .=Khlska jevsjsh hq;= o@
10

 5 l=uk udOHhloS tu  j¾Kh ,efnhs o@
NdIausl

6 tjsg iu;=,s;;dj ljr foilg fhduqjs we;af;a o@
ol=Kg

7 wKqfjs  j¾Kh  m%uqL jSug iu;=,s;;dj ljr foilg fhduq l< hq;= o2
jug

8 ta i|yd .; hq;= ls%hd ud¾.hla ,shkak tjsg isoqjk fjkiajSu ,shkak
udOHhg wus,hla fhoSu

 9 iu;=,s; moaO;shg tl;=  jevsmqr l< H+ whk bj;a lsrsug In whk iu. m%;sls%hd fjhs
HIn w¿;ska iEoSu   tys idkao%Kh by< hdu g fya;= jk ksid   wKqfjs j¾Kh m%uqL fjhs

10 by; mrslaIKh u.ska ;yjqre jkafka l=ula o@ NdIausl udOHfha oS  In whk idkao%Kh jevsjS we;af;a wehs@

11 iu;=,s; moaO;shg tl;=  jevsmqr l< OH-- whk bj;a lsrsug H+ whk iu. m%;sls%hd fjhs  c, wKq iEfohs bj;ajk   ,nd oSug wKq js>gkh fjhs tys m%;sM,hla f,I oS  In whk  idkao%Kh jevsfjhs

12 fu;s,a Tf¾kaca o¾Ylfha NdIausl j¾Kh  l=ula o@
ly

13 fu;s,a Tf¾kaca o¾Ylfha wdus,sl j¾Kh  l=ula o@
r;=

14  ,sgsuia o¾Ylhl PH mrdih  ;SrKh lrkafkaa flfia o@
 PH 1-14 olajd o%djK fYa%Kshlg ,sgsuia nsxoqj ne.ska tl;= lsrSu
wdus,sl  j¾Kh   mj;sk Wmrsu w.h fijSu NdIausl  j¾Kh   mj;sk wju w.h fijSu th PH mrdihhs

16 PH mrdihka lsysmhla mj;sk o¾Ylhla ,shkak
id¾j;% o¾Ylh
wkqudmk i|yd

 1  wkqudmk hla isoqlsrSfus wruqK l=ula o
fkdokakd idkao%Khla we;s o%djKhl idkao%Kh fidhd .ekSug

2 tu o%djK we;=,;a lssrSug Ndjs; lrk WmlrK ,shkak
nshqfrgsgqj  $ wkqudmk ma,dial=j

3 okakd mrsudjla uek .ekSug Ndjs; lrk WmlrK ,shkak
msfmgsgqj

4 wkqudmk ma,dial=j i|yd fndfydajsg Ndjs;jk o%djKh l=ula o@
NIaauh

5 thg o¾Ylhla fhoSfus wruqK ,shkak
ths we;s NIauh iusmQ¾Kfhka m%;sls%hd lr wjika jQ wjia:dj y|qkd .ekSuhs

6 fuu wjia:dj ljr kulska y|qkajhs o@
iul;d ,laIh $WodiSkslrK ,laIh

7 fuu wjia:dfjsoS udOHh WodiSk fjys o@ tjeks wjia:dj,g WodyrK fokak
   WodiSk   HCl / NaOH
   NdIausl  Na2CO3 / HCl
   wdus,sl NH4OH /HCl

8 wkqudmk i|yd o¾Yl Ndjs; lrhs o¾Yl Ndjs;fhka isoq lrk tjeks wkqudmk fuu ixfhda. w;=rska f;darkak
fidavshus fndaf¾gs  HCl / NaOH / Na2CO3 / Na2S2O3 KMnO4  /FeCl3 /  FeCl2/ KI / KIO3/
fidavshus fndaf¾gs  HCl
HCl / NaOH
 Na2CO3 / HCl

9 TskEu o¾Ylhla fhdod.; yelafla ljr wkqudmkhl oSo
HCl / NaOH

10 wkqudmkhl oS o¾Ylh f;dard .; hq;af;a flfia o@

 WodiSk ,laIfha mj;sk  PH w.hg we;=,;a PH jrdih iys; o¾Ylhla f;dard .ekSu
tla tla wjia:dj i|yd iqoqiq o¾Ylh f;darkak
msfkda,ama;,ska 8.3- 10      fu;s,a Tf¾kaca 3.1-4.4    ,sgsuia   fu;s,afrvs 4.2-6.3    mSfkda,a frvs 6.8-  -8.48 fn%dafuda;hsfuda,a ns,Q  6- 7.6
  HCl / NaOH
  Na2CO3 / HCl
  NH4OH /HCl
  CH3COOH / HCl

tjeks o¾Ylhla fkdue;sj fjk;a o¾Ylhla f;dard .; fyd;a we;sjk n,mEu ,shkak
jsYd,  mrsud fodAIhla we;sfjhs

Na2CO3 / HCl wkqudmkfhaoS  msfkda,ama;,ska  fu;s,a Tf¾kaca fjka fjka jYfhka Ndjs; l< jsg jehfjk mrsud  jsjsO fjhs
jvd wvq mrsudjla jeh jkafka ljr o¾Ylh f;dard .;a wjia:dfjs o@
msfkda,ama;,ska 

wka; ,laIfhaoS M,hka f,i  l=ula ,efnhs o@
NaHCO3 / NaCl

iul;d ,laIfha PH w.h ,shkak
8-10 w;r

fu;s,a Tf¾kaca Ndjs; l< jsg jehfjk mrsudj  Tng ;srKh l< yels o@
l,ska w.h fuka fo.=Khla fjhs

tysoS iefok wjidk M,h l=ulao@ fuu wjia:dfjs PH w.h ljrla jsh yels o@
H2CO3 / NaCl
4.2

wkqudmkh loS ma,dial=fjs we;s o%djKfha PH w.h fjkiajsu  tl;=lrk wus, mrsudjg tfrysj m%ia;dr .; l<fyd;a my; oelafjk tla tla wjia:dfjsoS ks.uk j,g t<fUkafka flfia o@ m%ia;drh ljrlg wh;ao hkak fidhd .kakd wkaou ,shkak
0.1 M HCl / 0.1 M NaOH
0.1 M NH4OH /0.1 M HCl
      0.1 M  CH3COOH / 0.1 M HCl

PH Value

1  c,fha mj;sk whk fudkjd o@
 OH- yd H+
2 tu m%;sls%hdj i|yd iuSlrK ,shkak
2H2O(l)           OH(aq)  - + H3O+ (aq) 

3 fi wxYl 25 oS c,h 1000 g la ;=, H+ idkao%Kh  1 ∙10 -7 mol dm-3  la fjs’ tys wvx.=   OH- idkao%Kh  idkao%Kh lSh o@
1 ∙10 -7 mol dm-3 
4 c,h 1000 g la ;=, we;s c, fu!, .Kk ,shkak
     1000 g $ 18
5 c,fha js>gk m%udKh hkafkka woyia jkafka l=ula o@
c,h fu!, tllska fldmuK fu!, .Kkla whk njg m;ajS we;s o@ hkak
whk fu!, .Kk $ c, fu!, .Kk

6 c,fha js>gk m%udKh fidhkak
H+ whk 1 ∙10 -7 mol dm-3  la iEoSug kus thg iudk c, wKq m%udKhla ns|sh hq;+h
tnejska whk fu!, .Kk $ c, fu!, .Kk   = 1 ∙10 -7 mol dm-3  $      1000 g $ 18  =18 ∙10 -10

7 c,fha whksl .+Ks;h KW fijsu i|yd m%ldYKh ,shkak
              KW = [H+] [OH- ]

8 tys whksl .+Ks;h .Kkh lrkak
KW = [H+] [OH- ]  =   1 ∙10 -7  mol dm-3          1 ∙10 -7  mol dm-3 =     1 ∙10 -14  mol 2dm-6

9 fi wxYl 25 oS c,fha whksl .+Ks;h    5.6 ∙10 -14  mol 2dm-6 WIaK;ajh jevs jk jsg whksl .+Ks;hg l=ula isoqfjs o@
jevsfjhs
10 c,h 1000 g la ;=, H+ idkao%Kh w.h fidhkak

11 H+ idkao%Kh b;d l=vd w.hla .ekSu ksid w.h ,sjSfus myiq l%uhla Ndjs; lrhs th flfia y|qkajhs o@ th ,nd .kafka flfia o@
             PH    w.h
            1  $ log [H+]  = PH
12 0.0001M o%djKhl PH  w.h  fidhkak
             1 $ log [H+]  =   PH   10 – 0 .0000  / 10 – 4 .0000  =    10 4 .0000 
                PH    w.h  4
13 H+ whk 5'4∙10 - 9 mol dm-3  idkao%Kh jk o%djKhl PH  w.h    fidhkak
   PH    w.h  1 $ log [H+]  =     log 1 / 5'4∙10 - 9   =  10 9 .0000  / 10 0 .7324 =    10 8 .2676 
    PH    w.h  8'2676

13 NaOH whk 0'01 mol dm-3  idkao%Kh jk o%djKhl PH  w.h    fidhkak
  m<uqj PoH    w.h  fijsh hq;=h
PoH    w.h  1 $ log [OH+]  =     log 1 / 0'01 10 9 .0000  / 10 2 .0000 =    10 2 .0000 
    POH    w.h  2
fi wxYl 25 oS c,fha whksl .+Ks;hg idfmalaIj   PH  w.h   .Kkh l< hq;=h
KW = [H+] [OH- ]  =   1 ∙10 -7  mol dm-3          1 ∙10 -7  mol dm-3 =     1 ∙10 -14  mol 2dm-6
KW =   PH+ POH
      =   7  + 7  = 14
 KW =   PH+ POH
14  =  PH+ 2
PH =12
wus,hla ;=, mj;sk fmdoq ldKavh l=ula o@
H+ whk
wdySkshia wus,hla ye|skajQfha ljr f,ig o@
H m%Njhla f,igh
f,dars yd fn%dkaiagvs wus,hla ye|skajQfha ljr f,ig o@ th iuSlrKhla u.ska fmkajkak
fm%dafgdak odhlhla fyda  H+ whk odhlhla f,igh
BH            B-(aq)  - + H+ (aq)    
,qjsia u;hg wkqj wus,hla ye|skajQfha ljr f,ig o@


f,dars yd fn%dkaiagvs NIauhla ye|skajQfha ljr f,ig o@ th iuSlrKhla u.ska fmkajkak
fm%dafgdak m%;s.%yKh lrk fyda  talir bf,lafg%dak  odhlhla f,igh

 B-(aq)  - + H+ (aq)                BH +


tu ldKavh we;sjkafka l=ula ksido@
  wus,fha   js>gkh jSfus yelshdj  ksidh

14 m%n, wus,hla yd oqn, wus,hla w;r mj;sk js>gkh jSfus yelshdfjs fjki   ,shkak
  js>gkh jSfus yelshdj  iusmq¾Kfhka isoqfjs $isoq fkdfjs
ta ksid ,efnk .=Kdx.hla ,shkak
   c,fha oshjSu  wvqhs $ jevshs
 jsoHd.drfha mj;sk oqn, wus, yd m%n, wus, i|yka  lrkak
                       m%n, wus,         HCl  H2SO4  HNO3 HSO4-
                             oqn, wus,           CH3COOH  H3PO4         
wus,hl  js>gk m%udKh fidhd .eksug Wmfhda.S lr .; yelafla  l=ula o@
H+ whk  idkao%Khhs

                                               CH3COOH  +H2O                    CH3COO (aq) +     H3O+ (aq) 
wdrusNl fu!, m%udKh             1 mol                                0   mol            0 mol
js>gkh m%udKh                       - α                                                    +α                      +α
iu;=,s; wjia:dfjs fu!, .Kk  1 - α                                                     +α                      +α      
wus, idkao%Kh   C kus
iu;=,s; wjia:dfjs fu!, .Kk  C (1 α)  mol                             C α mol                    C α mol        
by; m%ldYk Wojq lr .ksuska wid we;s m%Yak j,g ms<s;=re ,shkak
wus, fu!,hlska fldmuK m%udKhla ms>gkh fjs oehs fidhd.ekSug l==uk w.hla fidyd.; hq;= o@
298 K ys oS  HSO4- whkfha js>gk ksh;h 1 '2 ∙10 -2  mol dm-3   ksh;h fjs 0.1M H2SO4 o%djKhl  /.Kkh lrkak





Alkyne

1 ir,u we,alhskfha jHqyh ,shd olajkak


2 tys mj;sk   ldnka - ldnka mrudKq w;r nkaOk os. lSh o   1 . 20 Ax

3 tu wKqfjs mj;sk  *hs nkaOk  yd is.aud nkaOk .Kk ,shkak
*hs nkaOk   2
is.aud nkaOk  3

4 fuu ldnka  mrudKqj ljr uqyquslrK wjia:dfjs miqfjhso@
     S P  uqyquslrK wjia:dfjs


5 fuu ldnka  mrudKqjla  jgd uqyqus ldlaIsl lShla ;sfns o@    2

6 tajd osYdk; jS we;af;a  flfia o@ 1800


7 md¾Yajsl f,i w;spsPdokh jkafka l=uk ldlaIsl o@
kquqyqus   Py yd PZ

8 tys wvqu bf,lafg%dak >k;ajhla we;af;a l=uk m%foaY yryd o@
ldnka - –ldnka mrudKq w;r


9 tys jevsu bf,lafg%dak >k;ajhla we;af;a l=uk m%foaY yryd o@
uqyqus ldlaIsl 2la w;r fldaKh lSho@  180x

10 tlsfklg iudka;r f,i msysgk ldlaIsl fudkjd o@

kquqyqka P ldlaIsl

11 tla ldnka mrudKqjlg idfmalaIj wfkla  ldnka mrudKqj N%uKh l<fyd;a l=ula isoqfjhso@
*hs nkaOk   nsf|hs

12 fuys we;s  is.aud nkaOk  N%uKh l<fyd;a l=ula isoqfjhso@
is.aud nkaOk   fkdnsf|hs $ wlaIh jgd bf,lafg%dak idkao%Kh fjkia fkdfjhs

13 laIdrSh fmdgEishus m¾uex.fkags iu. ,efnk ksrSlaIK ,shkak
ous j¾Kh jsj¾K jSu$oqUqre wjlafIamh ,ensu

14 M,fha jHqyh olajkak
H C(OH)2  C(OH)2 H

15 iuyr we,alhsk wdus,sl njla fmkajhs m%dfhda.sl f,i
tjekakla y|qkd .kafka flfia o@
fidavshus f,dayh iu. yhsv%cka jdhqj ksoyia ksrSu

16 tjeks ixfhda.  r;= -oqUqre wjlafIamhla ,nd    fokafka ljr m%;sl%shl iu. o@ wefudakSh lshqm%ia laf,darhsvs we;sjsg



17 tjeks ixfhda.  ly wjlafIamhla ,nd    fokafka
ljr m%;sl%shl iu. o@
wefudakSh is,aj¾ khsfg%sgs we;sjsg



1-propyne 

18 fuu ixfhda.h u.ska we,avsyhsvhla ,nd .eksug wjYH ;;aj fokak  M,h ,shkak
fi 600  HgSO4 we;sjsg ;kQl H2SO4