Thursday, June 6, 2013

Gas Law ans -1

jdhq j, yeisrsus
1 iq<x msrjQ ne,qhl WIaK;ajh  wkqj fjkia jkafka  ljr .=Kdx.h o@
ialkaOh
mrsudj
msvkh
>k;ajh
mrsudj  msvkh  >k;ajh
2  msiagkhla iys; isrskachl mqrjd we;s jdhqjl WIaK;ajh  wkqj fjkia jkafka  ljr .=Kdx.h o@

msvkh
>k;ajh
 3 isriaj msiagkh my<g fhduq jQ jdhqjla iys; isrskachl mrsudj fjkia lsrsug l=ula l< hq;= o@
mrsudj wvq lsrsug msiagkhla  by<g ;,a,q lsr’u
mrsudj jevs lsrsug msiagkhla  my<g weoSu
4 mrsudj jevs lsrsug msiagkhla  my<g weoSfus oS  jdhq wxY= w;r oqrg l=u;a isoqfjs o@
jdhq wxY= w;r oqrg wvq fjhs’
5 tu .=Kh ljr kulska y|qkajhs o@
iusmSvk yelshdj
6 o%jhlg idfmalaIj jdhqjl iusmSvk yelshdj flfia fjkia fjhs o@
by< w.hla .kshs’
7  iusu; WIaK;ajfha  yd mSvkh f,i i,lkafka  ljr ;;ajhka o@
fi'0 iy msvkh riosh fikags uSg¾ 76 $ jdhq f.da, 1$1·10 5 Pa
 8 jdhq fu!,hla wvx.= jkafka ljr mrsudjla ;=, o@ tys mj;sk wKq .Kk lSh o@
22400ml
9 ta i|yd Ndjs; lrk kshuh ,shkak
wej.vsfrda kshuh
10 fndhs,a kshuh f.dv ke.Sug  ljr ;;aj wjYH fjhs o@
ia:sr jdhq ialkaOhla
ksh; WIaK;ajhla
11 l=uk w.hhka fjkia l< hqq;= o@ ljr uskqus ,nd.; hq;= fjhs o@
msvkh
mrsudj
12 msvkh yd mrsudfjs .=Ks;h ms<sn| ljr wkdjels mejish yels o@
ksh;hla fjs’
13 tu jdhq ialkaOh fhdod .ksuska pd,aia kshuh  mrSlaId lsrSug l=uk w.hhka fjkia l< hqq;= o@
WIaK;ajh
14 ksh;j mj;ajd .; hq;= w.h ,shkak
msvkh
15 fuu kshu fol  tkus fndhs,a kshuh yd pd,aia kshu Ndjs; lr ,nd .kakd kshuh ,shkak tu kshuh imqrd,k iuSlrKh ,shkak
PV  ∞ T

ixhqla; jdhq kshuh
16 fndhs,a kshuh yd pd,aia kshu  yd wej.vsfrda kshuh Ndjs; lr ,nd .kakd kshuh ,shkak tu kshuh imqrd,k iuSlrKh ,shkak
PV  =nRT
mrsmQ¾K jdhq kshuh
17 fuys R f,i y|qkajkafka ljrla o@ th y|qkajk ku ,shkak
jdhq fu!,hlg wod, ksh;h
id¾j;% jdhq ksh;h
18 ljr ;;aj hgf;a ;d;ajsl jdhq fuu kshuh ms<smoshs o@ ta ljr ;;aj hgf;a o@
wvq wka;¾ wKql n, iys; jdhq  jsu
wvq msvkh iys; ;;aj we;sjsg
jdhqfjs ;dmdxlhg idfmalaIj b;d by< WIaK;aj we;sjsg
19 tjeks wm.ukhkag fya;= jQ lreKq ,shkak
jdhq wKqj, mrsudj fkdi,ld yersu ksid
wka;¾ wKql wdl¾IK n,  fkdi,ld  ksid

20 l=uk w.hhkaf.a fodaI we;s lsrSug th iu;a fjhs o@
jdhq wKqj, mrsudj fkdi,ld yersu ksid mrsudfjs fodaI we;sjSu
wka;¾ wKql wdl¾IK n,  fkdi,ld  ksid mSvkfha fodaI we;sjSu
21 ;d;ajsl jdhq  j,g .e,fmk f,i fuu kshuh bosrsm;a lf<a  ljqo@
jekavjd,a jsiska
22 ljr fYdaOkhka ta i|yd bosrsm;a lr ;sfns o@
jdhq wKqj, mrsudj i|yd fYdaOkhla fhosu $ n b w.h wvq lsrSu
23 mSvkh i|yd fYdaOkhla fhoSug isoqjQfha wehs@
jdhq wKq w;r wdl¾IKh ksid mrsmQ¾K jdhqjg  jvd ;d;ajsl jdhq j, mSvkh wvq fjhs’


24 jdhq wKq w;r wdl¾IKh ksid we;sjk n,h tall mrsudjl we;s jdhq wKq .Kkg $ >k;ajhg iudkqmd;sl fjhs tysoS fhdok fYdaOk w.h ,shkak
n2 a / V2
25 mSvkh i|yd fYdaOk w.h tl;= l< hq;= o@ wvq l< hq;= o@

fYdaOk w.h tl;= l< hq;= h

Chemistry Kinetics ans -3

pd,l ridhkh 3
1 m%;sls%hl idkao%Kh jevs l< jsg M, ieoSfus fjs.h jevsfjhs’’ thg fya;=j l=ula o@
M, ieoSu i|yd m%;sls%hl wKq fyda whk w;r .egsus we;sjsh hq;=h fuysoS m%;sls%hl wKq w;r .egSus ixLHdj jevs jSu M, iEoSug we;s wjia:dj jevss lrhs
2 .egSu fya;= fldg f.k wKqjl ljr fjkila we;s fjhs o@
tys pd,l Yla;sh fjkia fjhs
3 w|qr we;sjsg  ldur WIaK;ajfha oS yhsv%cka yd laf,darSka w;r m%;sls% hdj isoq fkdfjhs   wKql .egSu wkqj th meyeos,s lrkak
m%;sls%hl wKq w;r .egSus ixLHdj jevs jSfuka muKla fuu M, iEoSu isoqjsh fkdyel
4 r;a l< jsg fuu m%;sls%hdj isoq jkafka wehs
;dm Yla;sh ksid wKq j, pd,l Yla;sh jevsjsu .egSus ixLHdj jevs lsrSug fya;= fjhs
animescience.webatu.com  j, we;s  tka;e,ams jSvsfhdaaaj krUkak
H2  ,  InkaOk Yla;s ms<sfj,ska 436 KJ  151 KJ fjs kus
H2 + I2 ------ 2HI  m%;sls%hd ;dmh

5    H2 yd I2 nkaOk ns|Su i|yd jehjk uq¿ Yla;s m%udKh lSh o@
     587 KJ
6 tfy;a fuu m%;sls%hdj wdrusN lsrSug msg;ska iemhSug wjYH jkafka 165 KJ m%udKhls
   fuu Yla;s m%udKh ljr kulska ye|skafjhs o@ th wjYH jkafka l=ulg o@
       il%shk Yla;sh
7 il%shk Yla;sh w.h fjkia l< yelafla l=ulg o@
      W;afm%arl j,g
     w;rueos ixls¾Kh iEoSugh
8 fjs.fhka isoqjk m%;sls%hdjl il%shk Yla;s w.h l=ula fjs o@
     il%shk Yla;sh wvq fjhs
9 iuyr m%;sls%hd mshjr lsysmhlska isoq fjhs tla tla mshjrl il%shk Yla;s w.h l=ula  fjs o@ tjekakla isoqjk ld,h ;SrKh lrkafka flfia o@
       mshjr wkqj il%shk Yla;s w.h fjkia fjhs il%shk Yla;s w.h jevs kus m%;sls%hd fjs.h wvqfjhs
il%shk Yla;s w.h jevs mshjr u; m%;sls%hdj isoqjk ld,h ;SrKh fjhs
10 m%;sls%hd fjs.h jevs mshjrg hus ix>glhla idkao%Kh n,meus we;s lrhs o@ tys  m%;sls%hd fm< w.h lsho@
ke;
Y+kHhs
11 Yla;sh imhd .kafka wKql ix>gkh u.sk ,nd .; yelsh tu.ska ,efnk Yla;sh m%udKj;a fjhs kus tjeks m%;sls%hdjl iajNdjh ,shkak
th ldur WIaK;ajfha oS isoqfjhs
12 tu.ska ,efnk Yla;sh m%udKj;a fkdfjhs kus tjeks m%;sls%hdjl iajNdjh ,shkak
m%;sls%hdjl ;dm wjfYdaIl fjhs
th ldur WIaK;ajfha oS isoq fkdfjhs
13 iuyr m%;sls%hd ;dm odhl jkafka wehs@
nkaOk iEoSfusoS msgjk Yla;sh  nkaOk nsoSfusoS wjfYdaIkh lrk Yla;shg jvd jevsjk jsg
14 mshjr lsysmhlska isoqjk jsoHd.drh ;=, ksrSlaIKh l< yels m%;sls%hd i|yd WodyrK fokak

15 m%;sls%hl idkao%Kh jevssl, jsg m%;sls%hd fjs.h jevs jkafka wehs@
.egqus ixLHdj jevsjk ksid h
16  m%;sls%hl idkao%Kh jevssl, jsg m%;sls%hd fjs.h jevs jSu iEu jsgu isoq= fjhs o@ ta i|yd iusmQ¾K jsh hq;= ;j;a wjYH;djla  ,shkak
kshus; osYdk;shla wkqj .egqus we;sjSu
ils%hk Yla;s lvbu blaujd  .sh wKq w;r  .egSus we;sjsuhq;=h
17 iM, ix>gkhla hkq l=ula o@
ils%hk Yla;s lvbu blaujd  .sh wKq w;r  kshus; isYdk;shla wkqj .egSus we;sjsu

18 WIaK;ajh jevs l< jsg m%;sls%hd fjs.h jevsjkafka wehs@
ils%hk Yla;s lvbu blaujd  .sh wKq w;r .egSus jevsjSu ksid
19 leg jYfhka .ekSug jvd l=vq jYfhka .ekSfusoS m%;sls%hd fjs.h jevsjkafka wehs@
l=vq jYfhka .ekSfusoS ld, tallhloS isoqjk .egqus ixLHdj jevsfjhs
my; oelafjk m%;sls%hd i|yd wjYH jk W;afm%arl fudkjdo@
20 wod, W;afm%al f;darkak
MnO2 /CuSO4 /NO/H2O  /Fe / Ni /V2O5
is.rgs w¿ $
m%;sls%hl                          M,
2SO2 (g ) + O2  ………….      2SO3  
H2  +  Cl2          ………..     2HCl
N2 + 3H2          ………..     2NH3
C2H4 +H2     ………       C2H6
H2O2   …….H2O + O2
KClO3 ……. KCl + O2
Zn +HCl …… Zn Cl2 +H2
21 iucd;Sh W;afm%arl hkq fudkjd o@ iucd;Sh W;afm%arl f;darkak
W;afm%arl yd m%;sls%hl tlu l,dmfha msysgk jsg
NO/H2
22 jsIucd;Sh W;afm%arl hkq fudkjd o@ iucd;Sh W;afm%arl f;darkak
W;afm%arl yd m%;sls%hl fjkia l,dmfha msysgk jsg
23 wOsfYdaIK ls%hdj,sh jeo.;a jkafka l=uk W;afm%arl i|yd o@
jsIucd;Sh W;afm%arl
24 wOsfYdaIK ls%hdj,sh ;=, isoq jkafka l=ula o@
W;afm%arl mDIaGh iu. m%;sls%hl wKq nkaOk iEoSu
25 tys m%;sM,h jkafka l=ula i@
m%;sls%hl wKq w;r nkaOk oqn, jSu
m%;sls%hl wKq kshus; osYdk;shlg wkqj fhduq lsrSu
26 W;afma%rlhlg  isoql< yels ld¾hh$ ld¾hhka f;darkak
m%;sls%hd iS>%;dj  wvqfjs jevsfjs fjkiafjs
m%;sls%hdjla wjidkfha W;afma%rlhl  m%udKh   fjkiafjs   fjkiafkdfjs
W;afma%rlhla  m%;sls%hdjlg iyNd.sfjs $ iyNd.s fkdfjs
W;afma%rlhla  u.ska m%;sls%hdj iu;=,s;;d ,laIh fjkia lrhs $ fjkia fkdlrhs
bosrs yd miq m%;sls%hd foflysu iS>%;dj  wvqlrhs$ jevslrhs
W;afma%rlhla  m%;sls%hdjl tka;e,amsa w.h fjkia lrhs $ fjkia fkdlrhs
W;afma%rlhl ls%hdj fjk;a o%jH u.ska j¾Okh fjs $ j¾Okh fkdfjs





Chemistry Kinetics ans -2

pd,l ridhkh -2


Na2S2O3 + HCl ------NaCl +SO2 +S +H2O
fuu m%;sls%hdfjs fm< fijSug wjYHj we;ehs is;kak

R ۓ [S2O3--]m
1 1 m w.h fijSug mrslaIK ie,iqus lrk wjYH o%jH fudkjdo@
3M HCl yd 0'1M Na2S2O3 - nslrh jsrdu >gSldj- l;srh w\sk ,o lvodish

2   2 m w.h fijSug mrslaIK ie,iqus lrk jsg l=ul idkao%Kh fjkia l< hq;= o@

0'1M Na2S2O3 o%djKh
3 fuu mrSlaIKfhaoS ksh;j mj;ajd .; hq;= wfk;=;a idOl ,shkak
ksh; M, m%udKhla iEoSug .;jk ld,h ueksu fuysoS isoq lrhs ljr M,hla fuysos ukskq ,nhs o@
ksh; S m%udKhla iEoSug .;jk ld,h ueksu

4 ksh; S m%udKhla iEoSu y|qkd .kafka flfia o@
l;srh fkdfmkS hdug ieosug wjYH S m%udKh iEu jsgu ksh; f,i ie,lhs



k, wxlh 1 2 3 4 5

HCl wus,fha mrsudj 5 ml 5 ml 5ml 5 ml 5 ml

tl;= l< 0'1M Na2S2O3 mrsudj 25 ml 20 ml 15ml 10ml 5ml


5 msgjk H2 mrsudj tl;= wruqK l=ula o@ tf,i ueksug wjYH fjk;a idOlhla ,shkak
ksh; M, m%udKhla ,nd .ekSu $ ksmojSu
ld,h

6 m%;sls%hd iS>%;dj fidhkafka flfia o@
m%;sls%hd iS>%;dj iEoqKq S m%udKh$ ld,h

7 Na2S2O3 idkao%Kh fjkia lrkafka flfiao
kshus; Na2S2O3 mrsudj fhdod mrSlaIK k,h msfrk ;=re c,h fhoSu

8 k, wxl 5 idfmalaIj k, wxl 4 idkao%Kh lS .=Khla fjhs o@
fo.=khla

9 k, wxl 5 idfmalaIj k, wxl 3 idkao%Kh lS .=Khla fjhs o@
;=ka .=khla







k, wxlh                       1    2    3    4     5

HCl wus,fha mrsudj           5 ml 5 ml 5ml 5 ml 5 ml

tl;= 0'1M Na2S2O3 mrsudj  25 ml 20 ml 15ml 10ml 5ml

l;srh fkdfmks hdug 18 20 24 38 80
.;jk ld,h ;;a'

10 m%;sls%hd iS>%;dj yd S m%udKh tl;=jsu i|yd .;jQ ld,h w;r iusnkaO;dj l=ula o@
R 1/t

m%;sls%hd iS>%;dj ^R )S m%udKh tl;=jsu i|yd .;jQ ld,hg ^t& m%;sf,dauj iudkqmd;sl fjhs

11 wus, idkao%Kh;a wus, mrsudj;a w;r iusnkaO;djh l=ula o@

wus, idkao%Kh;a wus, mrsudj g ^V& wkqf,dauj iudkqmd;sl fjhs

12 ta wkqj fuu iuslrKh ilikak

R ۓ [S2O3--]m

1/t ۓ [V]m
13 m=1 fjhs o hkak y|qkd .kafka flfia o@
1/t yd V w;r m%ia;drhla we\Sfuka uQ, ,laIh yryd hk ir, f¾Ldjla ,efns o hkak ne,sfuka
14 m=2 fjhs o hkak y|qkd .kafka flfia o@
1/t yd V 2 w;r m%ia;drhla we\Sfuka uQ, ,laIh yryd hk ir, f¾Ldjla ,efns o hkak ne,sfuka

15 m=3 fjhs o hkak y|qkd .kafka flfia o@
1/t yd V3 w;r m%ia;drhla we\Sfuka uQ, ,laIh yryd hk ir, f¾Ldjla ,efns o hkak ne,sfuka
16 fus m w.h fidhd .eksug ,>q w.h Ndjs; l< yelafla flfia o@
,>q t yd ,>q V w;r m%ia;drhla we|Su yd wkql%ukh fijsu wkql%ukh = m w.h


17 j.+fjs i|yka ld,h wkqj fm< .Kkh lrkak









Chemistry Kinetics ans -1


1 BaCl2 o%djKhlg i,afmag nsxoq lsysmhla
tl;= l< jsg laIkslj fjkiajSula we;s fjhs tu fjki l=ula o@
iqoq wjlafIamhlaa ,ensu

2 C2O4 o%djKhlg ;kql H2SO4 j,ska wdus,sl fldg KMnO4 fhoQ jsg fjkia jSula we;sjsug .;jk ld,h jevs fjhs we;s jk tu fjki l=ula o@
දමි meyeh wj¾K jSu

3 tjeks ld, fjkiajSula i|yd fya;= ,shkak

fojk m%;sls%hdfjs fjs.h wvqjSu

4 .%Eus 5 l hlv weKhlg jvd fjs.fhka hlv l=vq .%Eus 5 la iu. ;kql 0'2 M H2SO4 wus,h
5 ml iu. nqnq,q we;s lrhs
5 m%;sls%hdfjs fjs.h fjkiajSu flfrys we;s jQ n,mEu l=ula o@ thg fya;= ,shkak'

fN!;sl ;;ajh
>k ;;ajhloSg jvd l=vq f,i mej;sfus oS wus, iu. .efgk m!IaGh jevs jSu

6 KMnO4 5 ml ^;kql H2SO4 j,ska wdus,sl l<& wvx.= k, follg fjk fjku f.k thg hlv l=vq .%Eus 2 la fjk fjku tl;= lsrSu tla k,hla r;a lr wfkla k,h ldur WIaK;ajfha ;enSu

7 ljr jsm¾hdihla n,dfmdfrd;a;= jkafka o@ thg fya;= ,shkak'
r;a l< k,fha ous meyeh blaukska oqUqre meyeh we;sfjhs
oqUqre meyeh we;s jQfha wehs @
Fe+++ we;s jSu

8 m%;sls%hdfjs fjs.h fjkiajSu flfrys we;s jQ n,mEu l=ula o@
WIaK;ajh

9 0'002 M Na2S2O3 o%djKhl 5 ml lg 0'2 M ;kql wus,h 2 ml fhoQ jsg we;sjk ksrSlaIK ,shkak
bka miq 0'001 M Na2S2O3 o%djKhl 5 ml lg 0'2 M ;kql wus,h 2 ml fhoQ jsg we;sjk ksrSlaIK ,shkak
o%djKfha wmeyeos,s njla we;sjSu'
fojk wjia:dfjs oS ta i|yd .;jk ld,h jevsh'

10 m%;sls%hdfjs fjs.h fjkiajSu flfrys we;s jQ n,mEu l=ula o@
Na2S2O3 o%djKhl idkao%Kh fjkia jSu

11 iskala f,dayh .%Eus 5 la iu. ;kql 0'2 M HCl wus,h 5 ml lg ^CusO4 nsxoq lsysmhla fhoQ &iu.o iskala f,dayh .%Eus 5 la iu. ;kql 0'2 M HCl wus,h 5 ml iu. o tl jsg m%;sls%hd lrjQ jsg jvd;a blaukska f,dayh oshjkafka m<uq k,fhah' thg fya;=j l=ula o@
fldm¾ whk W;afm%arl f,i ls%hd lsrSu ksid


12 H 2 yd Cl2 w;r m%;sl%shdj ldur WIaK;ajfhaoSg jvd fjs.fhka wdf,dalfhaoS m%;sls%hd fjhs
iEfok M,h l=ula o@
13 ta i|yd mrslaIK ie,iqus lsrsfusoS wjYH ridhksl o%jH ,shkak
HCl $>k KMnO4 $ Zn

14 jdhq tla reia lrkafka ljr l%uhg o@
c,h hgsl=re jsia:dmk l%ufhka

15 c,h ;=,oS jdhq usY% l< miq M,h iEfok nj Tn y|qkd.kafka flfia o@
c, ugsgu by< ke.Su u.ska
s
16 m%;sls%hdj jevs fjs.hlska isoqjk nj fidhd .kafka flfia o@
wvq ld,hla ;=, c, ugsgu by< k.shs

17 ridhksl m%;sls%hdjl iS>%;dj flfrys n,mdk idOl fudkjd o@
fN!;sl ;;ajh $ W;afm%arl $m%;sls%hl idkao%Kh$wdf,dalh$WIaK;ajh


18 >k le,aishus ldnfkags .Eus 10 la iu. 2 M HCl 50 ml tl;= lf<a hehs is;kak msgjk jdhqj nshqfrgsgqjlg tl;= lf<a hehs is;kak';;amr 30 lg jrla tl;=jQ jdhq mrsudj uek .;af;a kus ljr wdldrfha m%ia;drhla ,efnkq we;a o@


19 isoqjk m%;sls%hdj i|yd iuslrKhla ,shkak


20 m%;sls%hdfjs iS>%;dj fidhkafka flfia o@
m%;sls%hdfjs iS>%;dj tl;= jQ jdhq mrsudj $ld,h

21 m%;sls%hdfjs iS>%;djh flfia fjkiafjs hehs Tn n,dfmdfrd;a;= jkafka o@

tu w.h l%ufhka wvq jSu

22 ta i|yd fya;= bosrsm;a lrkak
wus,h jehjSu ksid tys idkao%Kh l%ufhka wvq jk ksid m%;sls%hd iS>%;dj o l%ufhka wvqfjhs

23 m%;sls%hdfjs iS>%;djh fijsug tu moaO;sh fhdod .kafka kus jvd;a iqoqiq jkafka ljr wjia:djo@
wdrusNl wjia:dfjsosh
24 m%;sls%hdfjs iS>%;djh fijsug jvd;a iqoqiq moaO;shla ilia lsrsfus oS by; fodaIh u. yrjd .; yels fjk;a l%uhla ,shkak
wdrusNl idkao%Kh by< w.hl mj;ajd .eksu

25 m%;sls%hdfjs iS>%;djh iEujsgu idkao%Khg wkqf,dauj iudkqmd;sl fjs fuu m%ldYh ksjeros lrkak

m%;sls%hdfjs iS>%;djh iEujsgu idkao%Kfha lsishus n,hlg wkqf,dauj iudkqmd;sl fjs
aA + bB ------ cC + dD
26 tu m%ldYh iuSlrKhlska fokak ^ oS we;s iuSlrKh i|yd &
1 R ۓ [A m] ۓ = iudkqmd;sl nj
11 R ۓ [A m] [B n]
27 m%;sls%hd fm< f,i y|qkajkafka l=ula o@
1 m

Mg + HCl ------MgCl2 +H2
28 fuu m%;sls%hdfjs fm< fijSug wjYHj we;ehs is;kak

R ۓ [HCl]m
29 m w.h fijSug mrslaIK ie,iqus lrk wjYH o%jH fudkjdo@
4cm ue.akSishus mgs- 1M HCl - rn¾ wen - jSoqre ng - jsrdu >gSldj- kQ,a lene,a,

30 m w.h fijSug mrslaIK ie,iqus lrk jsg l=ul idkao%Kh fjkia l< hq;= o@

HCl wus,fha
31 fuu mrSlaIKfhaoS ksh;j mj;ajd .; hq;= wfk;=;a idOl ,shkak
tl;= jk jdhq mrsudj

wus,h iu. .efgk Mg m%udKh

k, wxlh 1 2 3 4 5

HCl wus,fha mrsudj 10 ml 8 ml 6ml 4 ml 2 ml

tl;= jk jdhq mrsudj

32 msgjk H2 mrsudj tl;= wruqK l=ula o@ tf,i ueksug wjYH fjk;a idOlhla ,shkak
ksh; M, m%udKhla ,nd .ekSu $ ksmojSu
ld,h

33 m%;sls%hd iS>%;dj fidhlafka flfia o@
m%;sls%hd iS>%;dj iEoqKq jdhqfjs mrsudj$ ld,h

34 wus, idkao%Kh fjkia lrkafka flfiao
kshus; wus, mrsudj fhdod mrSlaIK k,h msfrk ;=re c,h fhoSu

35 k, wxl 5 idfmalaIj k, wxl 4 idkao%Kh lS .=Khla fjhs o@
fo.=khla

36 k, wxl 5 idfmalaIj k, wxl 3 idkao%Kh lS .=Khla fjhs o@
;=ka .=khla

k, wxlh             1      2     3    4     5

HCl wus,fha mrsudj 10 ml 8 ml 6ml 4 ml 2 ml

H2 mrsudj 10 ml tl;=jsu
i|yd .;jQ ld,h


37 m%;sls%hd iS>%;dj yd H2 mrsudj 10 ml tl;=jsu i|yd .;jQ ld,h w;r iusnkaO;dj l=ula o@

m%;sls%hd iS>%;dj ^R ) H2 mrsudj 10 ml tl;=jsu i|yd .;jQ ld,h g^t& m%;sf,dauj iudkqmd;sl fjhs R 1/t

38 wus, idkao%Kh;a wus, mrsudj;a w;r iusnkaO;djh l=ula o@

wus, idkao%Kh;a wus, mrsudj g ^V& wkqf,dauj iudkqmd;sl fjhs

39 ta wkqj fuu iuslrKh ilikak

R ۓ [HCl]m

1/t ۓ [V]m
40 m=1 fjhs o hkak y|qkd .kafka flfia o@
1/t yd V w;r m%ia;drhla we\Sfuka uQ, ,laIh yryd hk ir, f¾Ldjla ,efns o hkak ne,sfuka
41  m=2 fjhs o hkak y|qkd .kafka flfia o@
1/t yd V 2 w;r m%ia;drhla we\Sfuka uQ, ,laIh yryd hk ir, f¾Ldjla ,efns o hkak ne,sfuka

42  m=3 fjhs o hkak y|qkd .kafka flfia o@
1/t yd V3 w;r m%ia;drhla we\Sfuka uQ, ,laIh yryd hk ir, f¾Ldjla ,efns o hkak ne,sfuka
43 fus m w.h fidhd .eksug ,>q w.h Ndjs; l< yelafla flfia o@
,>q t yd ,>q V w;r m%ia;drhla we|Su yd wkql%ukh fijsu wkql%ukh = m w.h














Solubility Product -1

whksl iu;+,s;;dj

1 o%djKhla idod.kafka flfia o@
odjHhla  o%djlhla ;+, osh lsrSu u.ska

2 os.ska os.gu ksYaps; mrsudjla ;+,  osh lsrSug fhdok odjH m%udKh jevs lrf.k hdfusoS l+ula isoqfjhso@
;joqrg;a tl;+ lrk o%jHh >khla f,i b;srsfjhs'
3 ;joqrg;a tl;+ lrk o%jHh oshlsrSug l+ula l< hq;+ o@
o%djlh tl;+ lsrsu
o%djKh r;a lsrSu'


4 tjeks o%djKhla  y|qkajkafka flfia o@

ika;Dma; o%djKhla f,i 
5 ika;Dma; o%djKhla Tn y|qkd .kafka flfia o@

o%djKhla ;=, >khla f,i o%djHh mej;Su

6 iajdNdjsl f,i yuqjk tjeks ix;Dma; o%djK 2la i|yka lrkak'
,qqKq f,ajdhl ,qKq legs.efik wjia:dj

7 yqKq oshr ;+,g ldnkavfhdlaihsvs hejSfus oS iqoq wjlafIamh f,i ,efnkafka ljrlao@

CaCO3
8 yqKq oshr ;+, le,aishus whk mj;skafka ljr wdldrfhkao@

Ca ++(aq)
9 CaCO3  (s) iEoSfus whksl iuSlrKh ,shkak'
Ca ++(aq)   +  CO3 --(aq)                                                        Ca CO3 (s)  

10 Ca ++(aq)  whk wvx.+ 1 M o%djKhl 10 ml g  wefudakshus ldnfkags  0'1M o%djKh nsxoqj ne.ska tl;+ lrk jsg Tn n,dfmdfrd;a;+ jk ksrslaIKh ,shkak'

11 m<uq nsxoqj fhoSfus oS ksrslaIKh ,shkak'
j¾K fjkila we;s fkdfjhs'

12 iEfok M,h ,shkak'
Ca CO3 (aq) 

 13 th iuSlrKhla u.ska olajkak'
Ca ++(aq)   +  CO3 --(aq)                                                        Ca CO3 (aq)  

 14 wefudakshus ldnfkags  0'1M o%djKh nsxoqj ne.ska os.ska os.gu tl;+ lrk jsg  l+ula ksrslaIKh l, yels o@
iqoq wjlafIamh  ,enSu yd  wjlafIamfha m%udKh l%ufhka jevsjS ksh; jSu'

15 wjlafIamh fmrd bj;a lr ,efnk o%djKh g wefudakshus Tlaif,ag tl;+ l< jsg ,efnk ksrslaIKh l+ula jkafka o@ fya;+j ,shkak'
  iqoq wjlafIamhla ,enSu' o%djKfha le,aishus whk mej;Su'


16 wefudakshus ldnfkags  0'1M o%djKh nsxoqj ne.ska os.ska os.gu tl;+ lrk jsg  ,efnk M,h >kh iu. iu;+,s;;djfha mj;sS kus Tn wjlafIamfha m%udKh l%ufhka jevsjS ksh; jSu g fya;+j ,shkak'

17 CaCO3  (s) iEoSfus m%udKh fkdfjkiaj mej;Su jSu  yd CaCO3  (s) oshjSfus m%udKh fkdfjkiaj mej;Su jSu
                                                 




Solubility Product -2

whksl iu;=,s;;djh 2


1 hus ,jKhla c,fha o%djH jSu isoqjkafka wehs@
c,Sh whk iEoSu ksid
2 NaCl fhdod .ksuska th iuSlrKhla u.ska fmkajd fokak
NaCl (s) Na +(aq) + Cl- (aq)


3 iq¿ jYfhka c,fha o%djH jk ,jK f;darkak
CaCO3 $Ag2CrO4 / CaC2O4 / CaCl2 / MgCl2 /Mg(OH)2 / Ca(OH)2
4 iq¿ jYfhka c,fha o%djH jSug fya;=j ,shkak
c,Sh whk iEoSfus yelshdj wvqjSu ksid
5 o%djH;dj jevslsrsug fhdod .; yels Wml%u ,shkak
wus, fhoSu $ WIaK;ajh jevslsrSu
6 ika;Dma; o%djKhl ,laIK i|yka lrkaak
;joqrg;a o%djHh osh fkdjSu $>khla iu. o%djKh iu;=,s;;djfha mej;su
7 ,jKh ie,ls,a,g .ksuska >khla iu. whk mj;ajk iu;+,s;;dj ksrEmkh lsrSug iuSlrKhla ,shkak
CaC2O4 (s) Ca +2(aq) + C2O4- 2(aq)


8 fus i|yd iu;=,s;;d ksh; m%ldYkh ,shkak
Ksp = [Ca +2(aq) ] [ C2O4- (aq)]
9 tu w.h .Kkh lsrSug wjYH ls%hd ud¾.h ,shkak
wkqudmkhla u.ska le,aishus wh k idkao%Kh yd Tlaif,ags wh k idkao%Kh
fijSu
10 fuu iu;=,s;;dj fjkia l< yelafla flfia o@
M, idkao%Kh fjkia lsrSfuka $WIaK;ajh fjkia lsrSfuka
11 my; oelafjk tla tla wjia:d fjs oS by; moaO;sfha ljr ixrplhl idkao%Kh
fjkia fjhs o@
CaC2O4 (s) 5g la tl;= lsrsu ------ ljr ixrplhl fyda idkao%Kh fjkia fkdfjhs
C2O4-- (aq) 0.1M 5ml la tl;= lsrsu ------ Ca+2 ixrplhl idkao%Kh wvqfjhs
Ca++(aq) 0.1M 5ml la tl;= lsrsu ------ C2O4-- idkao%Kh wvqfjhs
12 tjekakla isoq jsu iu;=,s;;d ksh;hg flfia n,mdhs o@
Ksp fkdfjkiaj ;nd .kS
13 jslsrKYS,S le,aishus wvx.= Ca*C2O4 (s) 5g la tl;= lsrsfu ka miq fmfrkfha jslsrKYS,;dj mj;skq we;ao@ thg fya;= fokak
Tjs
14 fuu m%;sls%hdj m%;sj¾;h nejska ehk o%djK .; jSu;a o%djK .; whk tlajS >kh iEoSu;a bosrs w;g fukau miq w;g o th ksrka;rfhka fkdkej;S isoqfjhs
wmg wjYH mrsos Ca++(aq) whk idkao%Kh wvq lsrSug l=ula l< hq;= o@
C2O4-- (aq) tl;= lsrsu
15 wmg wjYH mrsos C2O4-- (aq) whk idkao%Kh wvq lsrSug l=ula l< hq;= o@
Ca++(aq) tl;= lsrsu
16 whk idkao%Kh wvq jkafka l=ula iEoSu ksid o@ ta nj fidhd .; yelafla flfia o@
1 CaC2O4 (s) iEoSu ksidh 11 wjlafIamfha Wi $ ialkaOh jevsjSu u.ska
17 legdhk usY%Khlska wjYH whkh wjlafIamhla f,i fjkalr .ekSug fhdod .kakd l%uh l=ula o@ ldKav jsYaf,aIkh $ldKav fjkalsrSu$ .=Kd;aul jsYaf,aIkh
18 fuysoS fjka lr .kakd legdhkh i;=j mej;sh hq;= ,laIKh ,shkak
wvq o%djH;djla we;s ixfhda. iEoSfus yelshdj$ o%djH;d .=Ks;h wvq w.hl mej;su
19 jdIamSlrKh jevsjk jsg ,qKq f,ajdhl ,qKq legs .efikafka wehs@
Na+ yd Cl- hk whk idkao%K j, .=Ks;fha w.h NaCl o%djH;d .=Ks; w.h blaujd hdu ksid


20 ldKav fjkalsrSfus oS Ndjs;d jk wvq o%djH;djla we;s laf,darhsv lsysmhla y|qkajkak
AgCl / Hg2Cl2 / PbCl2
21 usY%Khla ;=, by; i|yka legdhk wvx.= fjhs kus th wjlafIam lsrSug l=uk whkhla tl;= l< hq;= o@
Cl- whk
22 wdrusNl Cl- whk ^;kql whk o%djKhlska& nsxoqj tl;= l< jsg isoqjkafka l=ula o@
AgCl / Hg2Cl2 / PbCl2 jeks wKq iEoSu yd th osh jSu
23 Cl- whk ^;kql whk o%djKhlska& nsxoqj ne.ska os.ska os.gu tl;= lrk jsg isoqjkafka l=ula o@
hus wjia:djloS iqoq wjlafIamhla ,efnhs
24 fuu wjia:dfjs oS th ika;Dma; o%djKhla f,i y|qkajkafka wehs@
Wmrsu ,jK m%udKh o%djH jS we;s ksid
25 tu wjia:djg t,USu iu. o%djKfha legdhk idkao%Kh fijsug Tng ljr o;a;hla wjYH o@
o%djH;d .=Ks; w.h
oS we;s w.hhka Ndjs; lruska tla tla ika;Dma; o%djK j, legdhk idkao%kh .Kkh lrkak